Danh pháp hợp chất hữu cơ

Chúng tôi các gia sư hóa học, xin giới thiệu đến các em cách gọi tên các hợp chất hữu cơ. Bài viết sẽ là một sự tham khảo có ích cho các em.

I. Kiến thức trọng tâm

1. Phân loại danh pháp:

+ Tên thông th­ờng

+ Tên gốc – chức.

+ Tên thay thế.

            Tên gốc – chức và thay thế thuộc tên hệ thống

2. Nhớ tên mạch cacbon chính

            met / et / prop / but / pen / hex / hep / oct / non / dec

3. Tên một số gốc điển hình

CH3 –                           : metyl

C2H5 –                          : etyl

CH3-CH2-CH2 –          : propyl

(CH3)2CH-                  : isopropyl

C6H5-                          : phenyl

C6H5CH2-                    : benzyl

CH2=CH-                    : vinyl

CH2=CH-CH2-                        : anlyl

4. Tên một số chức

            an, en, in, ol, al, an, oic, amin

 

II. Ph­ơng pháp gọi tên các hợp chất.

1. Cách gọi tên thay thế :

Tên phần thế

(kèm số chỉ vị trí)

Tên mạch chính

Tên phần chức

(kèm số chỉ vị trí)

 

2. Cách chọn mạch chính và đánh số :

- Có nhóm chức – dài nhất – chứa nhiều nhánh.

- Đánh số ­u tiên : chức – nhánh sao cho tổng số chỉ mạch nhánh là nhỏ nhất

3. Cách xác định nhanh tên gốc – chức hay tên thay thế đúng:

- Gốc chức :

+ Th­ờng có đuôi : yl, ic

+ Các tên gốc và chức viết cách nhau.

- Tên thay thế :

+ Th­ờng có đuôi an, al, ol, oic … và có các số chỉ.

+ Các tên thành phần đ­ợc viết liền nhau.

Vd:

Tên gốc  – chức           Tên thay thế

CH3Cl :                       metyl clorua                clometan

CH2=CH-CH2-Cl        anlyl clorua                  2-clopropen

CH3CHClCH3             isopropyl clorua           2-clopropan

CH3CH(CH3)CH2OH             isobutylic                     2-metylpropanol

3. Cách gọi tên amin :

- Luôn đ­ợc viết liền nhau.

- Tên thay thế :

+ Chọn mạch chính dài nhất có chứa N.

+ Nếu phần thế liên kết với N thì có N- tr­ớc tên gốc.

Vd :

CH3NH2                      metylamin                   metanamin

CH3NHCH2CH3            etylmetylamin             N-metyletan-1-amin

CH3-CH(NH2)-CH3    isopropylamin              propan-2-amin

About Toàn Lê